کارکنان بانک صادرات ایران

صکوک به معنای سپرده های بانکی و اوراق قرضه دولتی با ایمنی مناسب است که یک بحث عملی و در حال رشد در جهان می باشد.

اصطلاح «صکوک» برگرفته از واژه عربي صکوک به معناي چک، نوشته بدهکار، سفته و قبض بدهي است و به طور معمول، به عنوان «اوراق قرضه اسلامي» تعريف مي شود. تمايزي که ميان اين دو تعريف از صکوک وجود دارد، اساسي و مهم است، چرا که با تاکيد بر اين تفاوت، هدف از به کارگيري صکوک به عنوان ابزاري جديد در بانکداري اسلامي، تقليد از اوراق قرضه مبتني بر بهره در بانکداري معمول نيست، بلکه ايجاد ابزاري ابتکاري است که منطبق بر قوانين شريعت اسلام باشد .

"صکوک " ابزاری برای تامین نیازهای شرکت ها می باشد .

نخستين ناشران اوراق صکوک در مالزي بوده که بزرگ ترين شرکت هلدينگ در حوزه مديريت نخلستان ها در دنيا است.تاکنون شرکت های مالزیایی 50 میلیارد دلار از این طریق تامین منابع مالی کرده اند.

بانک توسعه اسلامی  در سال 2005 میلادی  پانصد میلیون دلار صکوک صدورکرد .این بانک  همچنین ضمانت نامه های غیرشرطی را نیز برای برطرف کردن مشکلات موجود در سیستم صکوک ارائه کرده است. ضمن اینکه 26 درصد از صکوک ها از سوی کشورهای اروپایی و 35 درصد آن از سوی کشورهای آسیای شرقی خریداری شده است .

صکوک های مختلفی وجود دارند که برخی از آنها نمی توانند مورد استفاده تجاری قرار گیرند. صکوک در اصل یک گواهینامه است که در فروش از طریق سبد دارایی ها برای یک هدف خاص به شرکتهای صادرکننده ارائه می شود

در حال حاضر 14 نوع اوراق صکوک وجود دارد .

صکوک اجاره، ساخت، مشارکت و مضاربه موارد استفاده بیشتری برای نهادهای تأمین مالی کننده دارد.

می توان از تضمین و ایمن سازی برای سرمایه داران، تنوع سازی سبد سرمایه گذاری، کاهش ریسک از طریق تنوع سازی این سبد و افزایش نقدینگی به عنوان منافع صکوک نام برد .

اوراق صکوک که از مفهوم تبدیل به اوراق بهادار کردن دارایی‌ها نشأت گرفته به شکل گسترده‌ای در بین کشورهای اسلامی مورد استقبال سرمایه‌گذاران مسلمان قرار گرفته است.

در نتيجه صکوک به عنوان اوراق بهادار با پشتوانه مالي تعريف مي شود که بايد خود داراي ارزش باشد و نمي تواند براساس فعاليت هاي سفته بازي و سوداگرانه و در واقع فعاليت هايي که بدون خلق ارزش و کار صورت مي گيرند، سودآوري داشته باشد. رشد و توسعه بازار صکوک در چند سال اخير، عمدتاً به دليل نقش آن در کنترل نقدينگي مطرح شده است، چرا که مديريت نقدينگي به عنوان يکي از ارکان اساسي در جهت گسترش بانکداري و توسعه بازارهاي مالي اسلامي در نظر گرفته مي شود، اما هنوز اين بحث در ايران شفاف نشده است و متولي خاصي هم ندارد.

هم اکنون در بازارهاي جهاني شاهد روند فزاينده استفاده از اوراق بهادار «صکوک » در جهان هستيم، به طوري که برخي از کشورهاي غربي براي جذب منابع کشورهاي اسلامي، اوراق بهادار صکوک را که فاقد هرگونه شبهه ربوي است، منتشر و براي پروژه هاي سرمايه گذاري خود از آن استفاده مي کنند. هم اکنون برخی کشورها از جمله انگلیس و آلمان اوراق صکوک منتشر کرده‌اند تا برای مشتریان مسلمان خود محصولی ارائه کنند.

 در حقيقت صکوک نوعي گواهي سرمايه گذاري مشاع و به معنای   «اوراق بهادار مهروموم شده» است. اوراق بهادار صکوک منابع مالي را با پشتوانه ترازنامه و دارايي هاي فيزيکي شرکت هاي خاص جذب مي کنند. به اعتقاد مسوولان بازار سرمايه به منظور به کارگيري و استفاده از ابزارهاي مالي بايد در طراحي اين اوراق اصول و مباني اسلامي رعايت شود. از جمله اين اصول، «عدم داشتن ماهيت ربوي»، «عدم داشتن قرار (رانت اطلاعاتي براي معامله گران) در ماهيت اوراق»، « عدم داشتن معيسر(قمار) در ماهيت اوراق» و « عدم وجود بي عدالتي در ماهيت اوراق» است به علاوه از ديد اسلامي حقوق و مسووليت هاي فروشندگان و خريداران اوراق بايد در زمان پذيره نويسي شفاف، روشن و مشخص باشد. همچنين اين اوراق بايد با پشتوانه دارايي هاي فيزيکي و نه دارايي هاي مالي باشد. به گفته شاهين شايان آراني کارشناس بازارهاي مالي به دليل داشتن رتبه بندي و روان بودن معاملات در بازارهاي ثانويه و بورس ها اين اوراق در جهت مديريت نقدينگي بنگاه هاي اقتصادي اسلامي بسيار موثر هستند. وي ارزش بازار اوراق بهادار صکوک در جهان را تا نوامبر 2006 بيش از 45 ميليارد دلار عنوان کرد و افزود؛ اوراق بهادار صکوک براي سرمايه گذاران پايبند به اصول اقتصاد اسلامي، ابزار بسيار متنوع و مطمئني را فراهم کرده است.

يکي از ابداعات و نوآوري هاي ابزاري در شيوه هاي تامين مالي اسلامي، تحت عنوان صکوک يا اوراق بهادار منتشر شده است. اين استاد دانشگاه معتقد است اوراق بهادار منتشره توسط کويت و امارات متحده عربي که دو تا سه ميليارد دلار بوده از نوع صکوک هستند، هرچند در مقايسه با بازارهاي اوراق بهادار چند ميلياردي در بازارهاي سنتي قابل قياس نيستند اما با توجه به رشد قابل توجه آنها انتظار مي رود که همانند بهمني که از کوه سرازير مي شود به سرعت از سهم قابل قبولي در بازارهاي بين المللي برخوردار شوند.

صکوک يک نوع دارايي مطمئن و ايمن به حساب مي آيد و در زمره اوراق بهادار تضميني طبقه بندي مي شود.